Gram altın nasıl hesaplanır?

Türkiye'de altın denince akla ilk gelen birim gram. Oysa dünya piyasalarında altın ons cinsinden ve dolarla işlem görüyor. Gram altın fiyatı da bu iki bilginin Türk lirasına çevrilmesinden çıkıyor.

Önce birimler: ons ve gram

Altında kullanılan ons, "troy ons"tur ve 31,1035 grama eşittir. Mutfakta kullanılan onstan farklıdır, karıştırmamak gerekir.

Formül

Gram altın (TL) = Ons altın ($) × Dolar/TL ÷ 31,1035

Bu formül 24 ayar, yani has altının gram fiyatını verir.

Örnek hesap

Rakamları kolay olsun diye yuvarlak seçelim. Ons altın 4.000 dolar, dolar/TL de 50 olsun:

• 4.000 × 50 = 200.000
• 200.000 ÷ 31,1035 ≈ 6.430 TL

Yani bu koşullarda bir gram has altının değeri yaklaşık 6.430 TL olur. Rakamlar örnek amaçlıdır, güncel fiyat için piyasa verilerine bakmak gerekir.

Ayar farkı

Ayar, altının içindeki saf altın oranını gösterir. Has altın 24 ayardır. Takılarda daha düşük ayarlar kullanılır çünkü saf altın yumuşaktır.

• 22 ayar: binde 916 saflık (çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınları)
• 18 ayar: binde 750
• 14 ayar: binde 585

22 ayar bir ürünün içindeki has altın değerini bulmak için gram fiyatını 0,916 ile çarpmak yeterli. Örneğin 1,75 gram ağırlığındaki bir çeyrek altının içinde yaklaşık 1,60 gram has altın bulunur.

Kuyumcudaki fiyat neden farklı?

Formülle bulduğunuz rakam, altının "ham" değeridir. Kuyumcuda ya da bankada gördüğünüz fiyat birkaç sebeple bundan farklı olur:

• Alış-satış makası: Satış fiyatı her zaman alış fiyatından yüksektir. Bu fark, satıcının kazancıdır.
• İşçilik: Takılarda ve bazı ziynet altınlarında işçilik bedeli eklenir. Sattığınızda bu bedeli genellikle geri alamazsınız.
• Piyasa saatleri: Hafta sonu ya da gece, uluslararası piyasa kapalıyken fiyatlar daha geniş makasla verilebilir.

Kısaca

Gram altını takip ederken iki şeye bakın: ons altın ve dolar/TL. Gram fiyatındaki her hareket bu ikisinden birinden, çoğu zaman ikisinden birden gelir. Onsu neyin hareket ettirdiğini merak ediyorsanız altın fiyatları neye göre değişir yazısına göz atabilirsiniz.